نكته 3 : راجع به كلمهء « أَطْرافَ النَّهارِ » اختلاف شده است . بعضىها گفته‌اند منظور از آن ، نماز صبح و نماز مغرب است . اين قول ، اشكال دارد ؛ چه آنكه اطراف هر چيزى ، جزء آن چيز است ، نه آنكه خارج از آن چيز بوده باشد ، در حالى كه نماز مغرب ، در شب واقع مىشود ، چگونه مىتواند از اطراف روز بوده باشد مگر آنكه در داخل روز انجام پذيرد . مگر آنكه بنابر احتمال قبلى پايه‌گزارى شود و آن احتمال همان قول ابن عبّاس و حسن و جبائى است كه در ذيل آيهء سوم « أَقِمِ الصَّلاةَ طَرَفَيِ النَّهارِ . . . » هود 115 بيان شد كه فرمودند : مراد از « طَرَفَيِ النَّهارِ » ، نماز صبح و نماز مغرب است . و برخى گفته‌اند منظور « نماز ظهر » است ؛ چه آنكه وقت نماز ظهر ، موقع زوال خورشيد است و زوال خورشيد يك طرف نصف روز است . منتهى از لحاظ إنتها و همچنين طرف نصف ديگر روز است از لحاظ ابتداء و آغاز ( به سخن ديگر زوال خورشيد آخر ، نصف اول روز و آغاز نصف دوم روز مىباشد ) . و برخى هم گفته‌اند منظور نماز عصر است ؛ چه آنكه نماز عصر ، نماز « وسطى » و ميانه است ، همان طورى كه قبلا بيان شد اگر مراد نماز عصر باشد ، با « أَطْرافَ النَّهارِ » كه جمع است ، ناسازگار است . دليلش آن است كه وقت و ساعات عصر ، در نصف آخر از روز واقع گرديده و لذا واژهء « طرف » بر هر يك از ساعات عصر ، صادق مىباشد و يا جمع آوردن « اطراف » به خاطر ايمن بودن از اشتباه و خطا مىباشد ( يعنى به جاى مفرد ، جمع آورده ؛ براى اينكه اشتباهى پيش نيايد ) . چنانچه در آيهء « صَغَتْ قُلُوبُكُما « 1 » ؛ « دلهاى شما با اين عمل از حق منحرف گشته » مخاطب حفصه ( دختر عمر ) و عايشه ( دختر ابو بكر ) مىباشند و به جاى قلباكما - تثنيه ، قلوبكما - جمع آورده ، به خاطر آن است كه اشتباهى پيش نيايد و مانند قول شاعر : « ظهراهما مثل ظهور الترسين » ؛ « پشت آن دو مانند پشت چهار پا است » كه به جاى « ظهر الترسين » ، « ظهور كه جمع است ، به كار رفته است و انگيزه‌اش آن است كه اشتباهى رخ ندهد » . « 2 »

--> ( 1 ) . سورهء تحريم ، آيهء 4 . ( 2 ) . شعر از آن هميان بن قحافه مىباشد و تمام شعر و معناى آن در كشّاف ، ج 3 ، ص 97 ، آمده است .